Nieleczone migotanie przedsionków aż pięciokrotnie zwiększa ryzyko udaru mózgu, może też doprowadzić do niewydolności serca. Dlatego z okazji obchodzonego w tym roku 29 września Światowego Dnia Serca w ramach kampanii „W rytmie arytmii. Stop udarom” powstało specjalne wideo edukujące, jak dbać o serce, aby uniknąć groźnych chorób.

– Migotanie przedsionków cechuje się nierównym biciem serca. To jest całkowicie bezwładny rytm, między kolejnymi uderzeniami serca są różne odstępy. Dodatkowo w trakcie migotania przedsionków mamy zdecydowanie mniejszą tolerancję wysiłku. Łatwiej się wtedy męczymy i trudność zaczynają nam sprawiać codzienne czynności, które dotąd nie były żadnym problemem

– podkreśla prof. dr hab. n. med. Przemysław Mitkowski, kardiolog z Uniwersytet Medycznego w Poznaniu, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Migotanie przedsionków jest najczęstszym zaburzeniem rytmu serca. Badania epidemiologiczne wskazują, że dotyczy 23 proc. osób po 65. roku życia, a ryzyko wystąpienia tego schorzenia rośnie wraz z wiekiem.

– Część pacjentów nie jest w ogóle świadomych, że ma migotanie przedsionków, bo to jest taka arytmia, która czasami nie daje objawów. Szczególnie u osób, które poza tą arytmią mają zdrowe serce – mówi prof. Przemysław Mitkowski.

Objawów tej choroby nie wolno jednak lekceważyć, bo migotanie przedsionków to jedna z głównych przyczyn udarów mózgu. Wynika ona z zaburzenia prawidłowego rytmu serca, za które odpowiada węzeł zatokowo-przedsionkowy. Prowadzi to do wyzwalania szybkich (powyżej 300 na minutę) i nieregularnych impulsów elektrycznych, w efekcie czego przedsionki nie kurczą się w skoordynowany sposób, lecz drgają. W rezultacie spada wydajność pompowania krwi przez przedsionki do komór serca i może dochodzić do zastoju krwi w przedsionkach, wskutek czego mogą powstać skrzepliny.

– Jeżeli te skrzepliny się oderwą, mogą z prądem krwi popłynąć aż do mózgu i doprowadzić do udaru mózgu – mówi prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. – Na dodatek taka arytmia – kiedy serce bije nie tylko niemiarowo, ale i bardzo szybko – jeżeli nie będzie właściwie leczona, może doprowadzić do rozwoju niewydolności serca.

Podstawową i prostą metodą, która zwiększa wykrywalność migotania przedsionków, jest pomiar tętna. Jeżeli tętno jest niemiarowe i wyczuwalna jest nieregularna praca serca, należy zgłosić się do lekarza, ponieważ szybkie rozpoznanie choroby to szansa na skuteczniejsze leczenie.

– Tętno mierzymy opuszkami dwóch palców na tętnicy promieniowej i sprawdzamy, czy fala tętna jest miarowa, czy niemiarowa. W tym drugim przypadku trzeba jak najszybciej wykonać badanie elektrokardiograficzne. Na rynku są też dostępne specjalne opaski i zegarki z funkcją pomiaru tętna, które mogą ułatwić nam wykrycie migotania przedsionków. Warto też używać w tym celu aparatów do mierzenia ciśnienia. Te nieco lepsze też potrafią wskazać, że mamy arytmię – mówi prof. Przemysław Mitkowski.

Jak wskazuje kardiolog, leczenie migotania przedsionków ma dwa główne cele. Pierwszy to zapobieganie powikłaniom – przede wszystkim udarowi mózgu i niewydolności serca. Drugi to łagodzenie objawów samej arytmii. Jego podstawą w większości przypadków jest farmakoterapia i leki przeciwkrzepliwe.

– Co bardzo ważne, musimy też zidentyfikować i leczyć choroby współistniejące – podkreśla prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. – Najważniejszym czynnikiem, który powoduje wystąpienie migotania przedsionków, jest nadciśnienie tętnicze. Szczególnie trwające przez wiele lat. Dlatego każdy z nas powinien od czasu do czasu kontrolować sobie ciśnienie tętnicze.

Oprócz regularnych pomiarów tętna i ciśnienia bardzo ważna jest też profilaktyka, w tym m.in.: zdrowy styl życia, odpowiednie odżywianie, unikanie alkoholu i palenia papierosów.

Źródło: agencja Newseria
Fot. Ali Hajiluyi

Przeczytaj też Klubowe trendy 2022

Artykuł Serce pod kontrolą: W rytmie arytmii pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.

W tym niestandardowym spektaklu, oprócz znanego aktora, uczestniczą wybitni kardiolodzy: prof. Janina Stępińska i prof. Przemysław Mitkowski. Wideo edukacyjne powstało w ramach projektu „W rytmie arytmii. STOP UDAROM”, a jego premiera – ze względu na związek migotania przedsionków z udarem mózgu – odbywa się z okazji Europejskiego Dnia Profilaktyki Udarowej.

Wsłuchać się w rytm serca

-Prosty przekaz płynący z projektu, w którym wzięliśmy udział jest taki: wsłuchuj się w swoje serce – regularnie mierz tętno! Jeśli czujesz, że serce bije nierówno powinieneś zweryfikować z jakiej przyczyny.  Powiedz o tym swojemu lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej – mówi prof. Przemysław Mitkowski, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

– Co najmniej 30 proc. osób z migotaniem przedsionków nie odczuwa objawów tej arytmii. A mogą to być m.in.: szybkie, nierówne bicie serca, uczucie duszności, lęku, bólu w klatce piersiowej, zawroty głowy, mroczki przed oczami, ograniczenie tolerancji wysiłku, a nawet omdlenia. Tymczasem nawet krótko trwające napady migotania przedsionków mogą doprowadzić do udaru mózgu

– zwraca uwagę prof. Janina Stępińska.

– Zachęcamy pacjentów, żeby wsłuchiwali się w swoje serce i regularnie badali sobie tętno. Jeżeli częstotliwość rytmu przekracza 110 w spoczynku, to powinniśmy pomyśleć o dokładnej diagnostyce w kierunku występowania migotania przedsionków. W szczególności, gdy jest to rytm niemiarowy, czyli na przykład pacjent czuje jakby miał przerwy w biciu serca, a potem bardzo szybką częstotliwość fali tętna – tłumaczy prof. Mitkowski.

Gdy serce bije nierówno

U osób z migotaniem, przedsionki serca kurczą się w sposób nieuporządkowany i bardzo szybko. – One drżą, falują, to nie jest uporządkowany skurcz – wyjaśnia prof. Mitkowski. – Z powodu tej arytmii, przedsionki nie opróżniają się całkowicie z krwi. Mogą się w nich tworzyć mikroskrzepliny. Jeśli taka mikroskrzeplina oderwie się z zakamarków, uchyłków przedsionka i popłynie z prądem krwi, może spowodować zamknięcie naczynia w mózgu i doprowadzić do udaru mózgu – powikłania, którego najbardziej się boimy.

Migotanie przedsionków aż pięciokrotnie zwiększa ryzyko niedokrwiennego udaru mózgu. Ponadto, udary będące konsekwencją migotania przedsionków mają szczególnie ciężki przebieg i mogą doprowadzić do poważnej niepełnosprawności u pacjenta.

– Dlatego zapobieganie udarom mózgu jest kluczowe u osób z migotaniem przedsionków. Mamy do tego obecnie bardzo skuteczne środki – nowoczesne leki przeciwkrzepliwe, łatwe do stosowania i wysoce efektywne. Te leki znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia udaru u chorych z migotaniem przedsionków – podkreśla prof. Mitkowski.

Według prof. Janiny Stępińskiej migotanie przedsionków budzi u wielu pacjentów niepokój. – Problem w tym, że chorzy wciąż nie mają świadomości, że występowanie tej arytmii przekłada się na ryzyko udaru mózgu. To sprawia, że ciągle istnieje potrzeba edukacji na ten temat. Dlatego mamy nadzieję, że wideo edukacyjne „Co Ci w sercu gra?”, poprzez analogię do naszych serc i teatru, w przystępny sposób opowie o tych często występujących chorobach i zwróci uwagę społeczeństwa na to, jak im zapobiegać – dodaje kardiolog.

Profilaktyka – najlepszy scenariusz

Profilaktyka chorób serca i mózgu polega na wprowadzeniu takich zmian w stylu życia, które przyniosą długoterminowe korzyści zdrowotne. Należą do nich m.in.: redukcja nadmiernej masy ciała, wybieranie zdrowej żywności, zaprzestanie palenia papierosów, ograniczenie spożycia alkoholu i kofeiny, dbanie o stałą aktywność fizyczną, a także regularne monitorowanie stanu zdrowia (szczególnie ciśnienia tętniczego i pulsu) oraz prawidłowe stosowanie zaleconych przez lekarza leków.

– Niezwykle istotne jest, aby pamiętać, że można zapobiegać wystąpieniu migotania przedsionków. Ważnym elementem jest leczenie wszystkich chorób, w których ta arytmia występuje częściej. Są to m.in. nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, cukrzyca. Warto także zaprzestać spożywania alkoholu w nadmiarze. Nie należy palić papierosów. Powinno się kontrolować stężenie cholesterolu we krwi, aby nie dopuścić do rozwoju miażdżycy naczyń lub spowolnić jej rozwój – podsumowuje prof. Stępińska.

Migotanie przedsionków jest najczęstszą utrwaloną arytmią serca . Szacuje się, że w Polsce jest nawet ok. 700 tys. osób z tym zaburzeniem rytmu serca. Częstość jego występowania wzrasta z wiekiem – po 65. roku życia migotanie przedsionków jest obecne u co czwartej osoby.

Co ci w sercu gra?

“Teatr to dla mnie, aktora, coś więcej niż tylko miejsce pracy. To przestrzeń intymna, w której mogę zaglądać do swego wnętrza i rozmawiać o sprawach naprawdę ważnych. Dlatego zdecydowałem się na rozmowę o zdrowiu właśnie w teatrze, który jest miejscem najbliższym memu sercu.” Tymi słowami Wojciech Malajkat wraz z organizatorami projektu „W rytmie arytmii. STOP UDAROM” zaprasza do obejrzenia spektaklu edukacyjnego pt. „Co Ci w sercu gra?”.

Migotanie przedsionków – fakty:

• Migotanie przedsionków to groźna choroba, która jest najczęstszym zaburzeniem rytmu sercai jednocześnie jedną z głównych przyczyn udaru mózgu.
• W Polsce na migotanie przedsionków cierpi ok. 600-700 tysięcy osób. Ryzyko wystąpienia migotania przedsionków zwiększa się wraz z wiekiem, migotanie przedsionków dotyczy aż 23 % osób po 65. roku życia
• Pomiar tętna zwiększa wykrywalność migotania przedsionków. Jeżeli tętno jest niemiarowe i wyczuwalna jest nieregularna praca serca, należy zgłosić się do lekarza. Szybkie rozpoznanie choroby to szansa na skuteczniejsze leczenie.

Najczęściej występujące objawy migotania przedsionków:

• Szybkie i nieregularne bicie serca
• Kołatanie serca (palpitacje)
• Uczucie dyskomfortu lub bólu w klatce piersiowej
• Zawroty głowy i omdlenia
• Nadmierne pocenie się oraz nudności
• Duszność
• Uczucie zmęczenia
• Osłabienie wydolności fizycznej

Jak samodzielnie badać tętno:

Chcąc zbadać tętno, najlepiej położyć drugi, trzeci i czwarty palec dłoni w niewielkim wgłębieniu na wewnętrznej stronie przedramienia (blisko kciuka), tam gdzie przebiega tętnica promieniowa. Siła ucisku powinna być niewielka, wtedy puls wyczujemy pod palcami. Należy policzyć uderzenia w ciągu 30 sekund. Tę liczbę pomnożyć przez 2 i wówczas uzyskamy częstotliwość uderzeń „na minutę”.

Prawidłowe tętno powinno być regularne i mieć częstotliwość w przedziale 60-80 uderzeń na minutę. Jeżeli np. tętno zazwyczaj wynosiło ok. 65 uderzeń na minutę, a w kolejnym pomiarze pomiar wskaże tętno niemiarowe o częstości 100 uderzeń na minutę, można podejrzewać wystąpienie arytmii, np. migotania przedsionków.

Europejski Dzień Profilaktyki Udarowej obchodzony jest od 2007 r. Inicjatorem wydarzenia jest The Stroke Association, brytyjski członek Stroke Alliance For Europe – organizacji zrzeszającej krajowe stowarzyszenia reprezentujące osoby po udarze i ich bliskich. Celem przedsięwzięcia jest podnoszenie świadomości ryzyka udaru mózgu oraz tego, że wprowadzając niewielkie zmiany w swoim sposobie życia i – jeśli to potrzebne – stosując odpowiednie leczenie, możemy znacząco ograniczyć ryzyko udaru mózgu.

O kampanii

Kampania „STOP UDAROM” została zainaugurowana w 2012 roku. Jej celem jest budowanie świadomości społecznej w zakresie profilaktyki udaru mózgu oraz ograniczania jego medycznych i społecznych skutków. Każdego roku w ramach kampanii, prowadzone są różnego rodzaju działania edukacyjne w zakresie czynników ryzyka, profilaktyki i rozpoznawania objawów udaru mózgu oraz podejmowania skutecznej interwencji w razie jego wystąpienia. Inicjatorem kampanii jest Firma Boehringer Ingelheim, a partnerami Fundacja Udaru Mózgu i Stowarzyszenie Udarowcy – Liczy się wsparcie! Patronem honorowym kampanii jest Polskie Towarzystwo Kardiologiczne.

Źródło: materiały prasowe agencja Newseria
Przeczytaj także Monitoruj aktywność z Myzone

Artykuł Dlaczego tak ważny jest regularny pomiar tętna? pochodzi z serwisu Fitness Biznes - Portal B2B branży fitness.